Odzyskiwanie danych (z ang. data recovery) – proces przywracania danych, które zostały utracone w wyniku uszkodzenia nośnika, na którym były zapisane. W zależności od rodzaju i stopnia zaawansowania uszkodzenia odtworzenie pierwotnej struktury danych może wymagać oddania sprzętu do profesjonalnego laboratorium lub zastosowania programu do odzyskiwania danych. Specjaliści z dziedziny data recovery są w stanie uratować dane, które zostały utracone nawet w najcięższych przypadkach, takich jak pożar czy powódź.

Utrata danych to bardzo nieprzyjemne doświadczenie, które może nastąpić w skutek uszkodzeń logicznych (programowych) lub fizycznych (sprzętowych) nośnika. Program do odzyskiwania danych, zwłaszcza w przypadkach uszkodzeń sprzętowych, może okazać się nie skuteczny.

Typy uszkodzeń nośników:

Uszkodzenia logiczne – polegają na naruszeniu struktury logicznej zapisanych danych. Spowodowane są najczęściej atakami wirusów, przerwami w dopływie prądu lub spadkami napięcia. Przyczyną tego rodzaju uszkodzeń może być również błąd popełniony przez człowieka, na przykład w wyniku niewłaściwego używania narzędzi dyskowych lub formatowania.

Uszkodzenia fizyczne – w tym przypadku program do odzyskiwania danych okazuje się zupełnie nieprzydatny, konieczna może okazać się interwencja specjalisty. Uszkodzeniu ulegają najczęściej elementy mechaniczne – głowice, silnik, talerze lub układy elektroniki.

Odzyskiwanie danych w profesjonalnych laboratoriach to poważny wydatek, dlatego też programy do odzyskiwania danych w niektórych sytuacjach mogą okazać się ratunkiem.